Flavor From Friuli

Friuli

Een regio met prachtige wijnen en een rijke historie. Kleinschaligheid en waardering van lokale druiven en tradities zijn de belangrijkste troeven van Friuli.

De regio Friuli

udine

Piazza della Libertà in Udine

Friuli-Venezia Giulia is een autonome regio in het noordoosten van Italië. De regio grenst aan de regio Veneto, de republieken Oostenrijk en Slovenië en aan de Adriatische Zee. De hoofdstad van de regio is Triëst. De regio is verdeeld in vier provincies, genoemd naar de provinciehoofdstad (tevens belangrijkste steden): Triëst, Udine, Pordenone en Gorizia. Ruwweg kan de regio geografisch in drie delen worden opgedeeld: het bergachtige noorden, het heuvelachtige centrum en de vlakte in het zuiden dat aan de zee ligt.

De naam Friuli komt van het Latijnse Forum Julii, wat Forum van Julius betekent. Deze naam verwijst naar een stad die in 50 voor Christus door Julius Caesar werd gesticht en tegenwoordig de naam Cividale del Friuli draagt, vandaag de dag het culturele hart van de meest prachtige wijngebieden. Friuli was lange tijd een Langobardisch hertogdom, dat in de 9e eeuw een grensmark van het Frankische Rijk werd. Nadien kwam het gebied in handen van de patriarch van Aquileja, tot het in 1420 door de Republiek Venetië werd ingepalmd, hetgeen zo bleef tot de komst van Napoleon in 1794. Een klein deel in het oosten kwam via het graafschap Görz in handen van de Habsburgers. Bij de Vrede van Campo Formio in 1797 werd het hele gebied Oostenrijks. Binnen het Keizerrijk Oostenrijk werd het onderdeel van het Koninkrijk Lombardije-Venetië. Het westen kwam in 1866 bij Italië, het oosten, toen in meerderheid nog Sloveens, werd in 1919 Italiaans.

cividale del friuli

Cividale del Friuli in de winter

Het wijngebied Friuli

De grond van de regio Friuli bestaat voornamelijk uit mergel, kiezel en zandsteen. In combinatie met het gematigde klimaat en het reliëf is het een uitermate geschikt gebied voor wijnbouw. De regio Friuli bevat in totaal 12 herkomstgebieden, 9 DOC en 3 DOCG, respectievelijk de op één na hoogste-  en hoogste classificatie. De DOC gebieden zijn: Collio Goriziano, Colli Orientali del Friuli, Carso, Isonzo, Aquileia, Grave, Latisana, Annia en Lison Pramaggiore. De DOCG zijn: Ramandolo (plaats waar de gelijknamige dessertwijn wordt gemaakt), Picolit (vernoemd naar de befaamde dessertwijn Picolit maar gemaakt over een groter gebied met de sottozona Picolit Cialla) en Rosazzo (een gebied rondom Corno di Rosazzo). De totale jaarproductie in Friuli bedraagt slechts 1,2 miljoen hectoliter.

wijngebieden

In Friuli wordt al wijn geproduceerd sinds voor de Romeinse tijd en had tot voor de Phylloxera (druifluis) epidemie tientallen inheemse druivenrassen. Vandaag de dag resteren slechts enkele die in kleine hoeveelheden worden geproduceerd. Van de rode rassen is de meest bekende de Refosco dal Peduncolo Rosso (kortweg Refosco genoemd), gevolgd door de zeldzame rassen als Pignolo, Tazzelenghe (de tongensnijder in dialect) en Schioppettino (ook bekend als Ribolla Nera). Onder de witte druiven vinden we de de Ribolla Gialla, Friulano (vroeger bekend als Tocai Friulano), Malvasia Istriana, Verduzzo en de vermaarde Picolit. De wijnbouw vindt voornamelijk plaats op de zogenaamde Ronco (Ronchi in meervoud), de lokale naam voor de helling in terrasvorm. De wijnbouw kenmerkt zich verder door de kleinschaligheid (de gemiddelde wijnboer heeft slecht 1 ha land) en ambachtelijke werkwijze, waardoor de kwaliteitswijnen doorgaans in kleine oplagen beschikbaar zijn. De meeste wijnen worden lokaal geconsumeerd, een klein deel vindt zijn weg binnen Italië en alleen de grote producenten exporteren.